Mae problem tybaco anghyfreithlon yng Nghymru.
Mae'n niweidio'r economi leol, yn rhoi baich ar fanwerthwyr ac yn dod â throseddu i'ch cymuned.
Mae
96%
o'r bobl a holwyd yng Nghymru yn pryderu am effaith tybaco anghyfreithlon ar droseddu mewn cymunedau lleol.[1]
Ymwelodd gweithredwr cudd â 44 o fanwerthwyr annibynnol sy'n gwerthu cynnyrch tybaco yng Nghymru a chanfod bod tybaco anghyfreithlon yn cael ei werthu mewn 43% o'r siopau hynny.[2]
Eisiau helpu i roi stop ar y fasnach tybaco anghyfreithlon?
Cliciwch isod i annog eich AS i gymryd camau yn erbyn tybaco anghyfreithlon sy'n niweidio busnesau a chymunedau. Darganfyddwch pwy i gysylltu â nhw yma, neu anfonwch e-bost at eich cynrychiolydd lleol nawr.
0:00 / 0:00
Pecynnau rhad. Canlyniadau difrifol.
Nid dim ond osgoi treth yw'r pecyn sigaréts disgownt hwnnw sy'n cael ei werthu o stondin farchnad neu ei lithro ar draws cownter siop. Mae'n gysylltiedig â rhywbeth llawer mwy peryglus.
Mae'r fasnach tybaco anghyfreithlon yng Nghymru, fel ledled y DU, yn cael ei rheoli gan rwydweithiau troseddol cyfundrefnol sy'n ymwneud â smyglo cyffuriau, troseddau treisgar, ac ecsbloetio pobl agored i niwed[3].
Dydy'r elw ddim yn aros yn y gymuned. Maen nhw'n ariannu mwy o droseddu.
Mae manwerthwyr Cymru yn dioddef.
Mae manwerthwyr gonest ledled Cymru yn cael eu tanbrisio gan droseddwyr nad ydynt yn talu treth ac nad ydynt yn wynebu llawer o ganlyniadau. Mae bron i 90% o bris pecyn cyfreithlon o sigaréts yn dreth[4]. Nid yw troseddwyr yn talu dim ohono, sy'n golygu eu bod yn gwerthu tybaco am brisiau na all unrhyw fusnes cyfreithlon eu cyfateb.
Mae swyddi'n cael eu colli. Mae strydoedd mawr yn gwagio. Mae cymunedau lleol yn dioddef. Mae arian y dylid ei ailfuddsoddi ledled y wlad yn llenwi pocedi troseddwyr cyfundrefnol yn lle hynny.
Ystent y broblem
Mae
28%
o'r rhai a holwyd yng Nghymru wedi cael cynnig cynnyrch tybaco anghyfreithlon.[1]
Ardaloedd problemus o ran tybaco anghyfreithlon
Ym mis Awst 2026, canfuwyd mewn pryniannau prawf a gomisiynwyd gan JTI UK fod 8 allan o 20 o fanwerthwyr annibynnol sy'n gwerthu tybaco yr ymwelwyd â nhw (40%) wedi gwerthu cynnyrch tybaco anghyfreithlon i ymchwilwyr cudd.[2]
Ym mis Awst 2026, canfuwyd mewn pryniannau prawf a gomisiynwyd gan JTI UK fod 11 allan o 24 o fanwerthwyr annibynnol sy'n gwerthu tybaco yr ymwelwyd â nhw (46%) wedi gwerthu cynnyrch tybaco anghyfreithlon i ymchwilwyr cudd.[2]
Sylw yn y cyfryngau rhanbarthol
Nid mater ymylol yw hwn. Mae'n broblem economaidd a chymdeithasol ddifrifol - ac mae'n digwydd ar strydoedd mawr Cymru ar hyn o bryd.
Mae'r cyhoedd eisiau camau gweithredu
o'r bobl a holwyd yng Nghymru yn credu nad oes digon o orfodaeth i atal gwerthiant tybaco anghyfreithlon.[1]
o'r bobl a holwyd yng Nghymru yn credu nad yw gwleidyddion yn gwneud digon i fynd i'r afael â thybaco anghyfreithlon.[1]
Mae'r neges yn glir – mae diffyg hyder eang bod y broblem yn cael ei chymryd o ddifrif.
Eisiau helpu i roi stop ar y fasnach tybaco anghyfreithlon?
Cliciwch isod i annog eich AS i gymryd camau yn erbyn tybaco anghyfreithlon sy'n niweidio busnesau a chymunedau. Darganfyddwch pwy i gysylltu â nhw yma, neu anfonwch e-bost at eich cynrychiolydd lleol nawr.
Mae'n bryd ei gau i lawr.
Wedi gweld rhywbeth amheus?
Nid oes angen i chi wynebu unrhyw un.
Gallwch ei riportio'n ddienw, yn gyflym ac yn ddiogel.
Os ydych chi'n gwybod am unrhyw un sy'n gwerthu tybaco anghyfreithlon, dylech riportio hyn gan ddefnyddio'r ffurflen ddienw uchod, neu drwy gysylltu â Llinell Gymorth Twyll Cyllid a Thollau EF ar 0800 788 887 neu Crimestoppers ar 0800 555 111.
Gallwch hefyd gysylltu â Safonau Masnach (drwy linell gymorth defnyddwyr Cyngor ar Bopeth) ar 0808 223 1133 neu 0808 223 1144 i siarad ag ymgynghorydd yn Gymraeg.
Drwy gydol 2026, mae gweithredwyr cudd yn ymweld â siopau annibynnol sy'n gwerthu tybaco ledled y DU i ddeall ystent tybaco anghyfreithlon.
[1] Mae'r data hwn yn seiliedig ar arolwg ar-lein a gynhaliwyd ar gyfer JTI UK gan asiantaeth ymchwil annibynnol sydd wedi'i hachredu gan y British Polling Council, rhwng 7 Ionawr a 29 Ionawr 2026, gan gynnwys sampl o 15,228 o oedolion yn y DU 19 oed a hŷn. Er mwyn sicrhau bod y canfyddiadau'n cynrychioli poblogaeth gyffredinol y DU, cafodd y data ei bwysoli yn ôl oedran, rhywedd a rhanbarth. Casglwyd y data ar gyfer Cymru gan 720 o oedolion sy'n byw yn ardal Cymru a ddosbarthwyd fel ITL1, ac roedd 242 ohonynt yn ysmygwyr.
[2] Cynhaliwyd pryniannau prawf gan weithredwyr cudd hyfforddedig a gomisiynwyd gan JTI UK. Ymwelwyd â chyfanswm o 44 o fanwerthwyr annibynnol sy'n gwerthu cynnyrch tybaco yng Nghymru ar y 5ed a'r 6ed o Awst 2026.
[3] Cyllid a Thollau EF a Llu'r Ffiniau. (2024, 29 Ionawr). Stubbing out the problem: A new strategy to tackle illicit tobacco. GOV.UK. Diweddarwyd 1 Mawrth, 2024.
[4] Mae treth yn cyfrif am 87% o'r pris manwerthu a argymhellir (ar 1 Hydref 2026) ar gyfer sigaréts Mayfair Gold, gyda 70% yn dreth ecseis a'r gweddill yn TAW.
Ffigur o £1.7bn yn seiliedig ar amcangyfrifon bwlch treth CThEF ar gyfer colledion Treth Ecseis a TAW 2024 - 2025. Measuring_tax_gap_online_tables_2026.xlsx (dewiswch y tabl ar gyfer 2026 ac ewch i dabl 3.4. Gweler llinellau 8 a 9 wedi'u cyfuno ar gyfer 2024-2025).